Cần Chuẩn Bị Gì Cho Bài Kiểm Tra Duy Trì Sự Tỉnh Táo MWT?

MWT là một xét nghiệm khách quan trong y học giấc ngủ nhằm đánh giá khả năng duy trì trạng thái thức trong điều kiện thuận lợi cho việc buồn ngủ. Khác với các bài kiểm tra tập trung vào khả năng đi vào giấc ngủ, MWT đặt người bệnh vào một môi trường yên tĩnh, ánh sáng thấp và yêu cầu họ cố gắng tỉnh táo trong một khoảng thời gian nhất định.

Vì kết quả có thể bị ảnh hưởng bởi giấc ngủ trước đó, thuốc, caffeine, nicotine, bệnh lý giấc ngủ và nhiều yếu tố khác, việc chuẩn bị đúng trước khi thực hiện MWT có vai trò rất quan trọng đối với độ tin cậy của kết quả.

Bài viết dưới đây sẽ giải thích chi tiết MWT cần chuẩn bị gì, người bệnh nên ngủ như thế nào trước ngày kiểm tra, có cần ngừng thuốc hay caffeine hay không, nên ăn uống ra sao, những hành vi nào cần tránh và những yếu tố nào có thể khiến kết quả MWT bị sai lệch.

MWT là gì và vì sao cần chuẩn bị trước khi kiểm tra?

MWT là một xét nghiệm được thực hiện trong phòng thí nghiệm giấc ngủ để đánh giá khả năng chống lại xu hướng buồn ngủ trong những điều kiện có khả năng gây ngủ. Theo hướng dẫn của American Academy of Sleep Medicine (AASM), MWT được sử dụng kết hợp với bệnh sử và đánh giá lâm sàng để xác định khả năng duy trì sự tỉnh táo của một người.

Trong quy trình tiêu chuẩn dành cho người trưởng thành, MWT thường bao gồm 4 lần thử duy trì tỉnh táo, mỗi lần kéo dài tối đa 40 phút. Người bệnh ngồi hoặc tựa ở tư thế thoải mái trong một căn phòng yên tĩnh, ánh sáng rất thấp và được yêu cầu cố gắng duy trì tỉnh táo. Nếu xuất hiện giấc ngủ theo tiêu chí quy định, lần thử sẽ kết thúc; nếu người bệnh vẫn tỉnh táo, phiên thử kết thúc sau 40 phút.

Điều quan trọng là MWT không chỉ đo khả năng tỉnh táo tại thời điểm làm xét nghiệm. Kết quả còn phản ánh tình trạng giấc ngủ, lịch ngủ-thức, mức độ buồn ngủ, hiệu quả điều trị các rối loạn giấc ngủ và tác động của thuốc hoặc chất kích thích.

Do đó, nếu người bệnh thiếu ngủ nghiêm trọng vào đêm trước, uống quá nhiều caffeine vào buổi sáng hoặc tự ý thay đổi thuốc, kết quả MWT có thể không phản ánh đúng trạng thái tỉnh táo thông thường.

Trước ngày làm MWT cần chuẩn bị gì?

1. Duy trì lịch ngủ-thức ổn định

Một trong những yếu tố quan trọng nhất khi chuẩn bị cho MWT là đảm bảo người bệnh có thời lượng và chất lượng giấc ngủ phù hợp trước ngày kiểm tra.

AASM khuyến nghị bác sĩ và người bệnh xác định mục tiêu về thời điểm cũng như thời lượng ngủ trước khi thực hiện MWT. Lý tưởng nhất, thời gian ngủ nên được ghi nhận bằng nhật ký giấc ngủ và, khi có điều kiện, kết hợp với actigraphy trong khoảng 2 tuần trước xét nghiệm.

Điều này giúp bác sĩ đánh giá liệu người bệnh có đang thiếu ngủ mạn tính hay không.

Trong những ngày trước MWT, người bệnh nên:

• Duy trì giờ đi ngủ tương đối ổn định.
• Duy trì giờ thức dậy tương đối ổn định.
• Tránh cố tình thức khuya.
• Tránh ngủ bù quá nhiều vào ban ngày.
• Hạn chế thay đổi lịch sinh hoạt đột ngột.
• Cố gắng đảm bảo đủ thời lượng ngủ theo nhu cầu cá nhân.

Không nên cố tình ngủ ít vào đêm trước với suy nghĩ rằng việc này sẽ “làm cho kết quả rõ ràng hơn”. Ngược lại, thiếu ngủ có thể làm tăng buồn ngủ và khiến kết quả MWT không phản ánh khả năng duy trì tỉnh táo trong điều kiện sinh hoạt thông thường.

2. Ghi nhật ký giấc ngủ nếu được yêu cầu

Nếu bác sĩ yêu cầu theo dõi giấc ngủ trước khi làm MWT, người bệnh nên ghi lại:

• Thời điểm đi ngủ.
• Thời điểm thức dậy.
• Thời gian ước tính để đi vào giấc ngủ.
• Số lần thức giấc trong đêm.
• Các lần ngủ hoặc chợp mắt ban ngày.
• Thời lượng ngủ ban ngày.
• Caffeine, nicotine hoặc các chất có khả năng ảnh hưởng đến giấc ngủ.
• Thuốc đang sử dụng.

Nhật ký này giúp bác sĩ nhận diện tình trạng thiếu ngủ hoặc lịch ngủ không ổn định trước khi diễn giải kết quả MWT.

Đêm trước MWT nên ngủ như thế nào?

Ngủ đủ giấc

Một đêm ngủ đủ và tương đối bình thường trước MWT là yếu tố rất quan trọng.

Hướng dẫn AASM nhấn mạnh rằng một MWT có giá trị cần được thực hiện sau khi người bệnh đã có thời lượng và chất lượng giấc ngủ ban đêm phù hợp. Nếu người bệnh báo cáo ngủ không đủ hoặc cảm thấy mức độ tỉnh táo trong ngày kiểm tra không bình thường, bác sĩ có thể cân nhắc hoãn xét nghiệm và sắp xếp lại lịch.

Do đó, đêm trước ngày làm MWT, người bệnh không nên:

• Thức khuya để làm việc.
• Thức đêm.
• Chơi game hoặc sử dụng thiết bị điện tử quá lâu.
• Tự ý bỏ ngủ.
• Uống nhiều caffeine để chống buồn ngủ.
• Uống rượu bia.
• Thực hiện các hoạt động làm thay đổi đáng kể lịch ngủ thông thường.

Có cần làm PSG trước MWT không?

Trong một số trường hợp, MWT có thể được thực hiện sau một đêm đo đa ký giấc ngủ (PSG), đặc biệt khi bác sĩ cần đánh giá tình trạng giấc ngủ trước đó hoặc khảo sát các rối loạn giấc ngủ liên quan.

Tuy nhiên, việc có cần PSG trước MWT hay không phụ thuộc vào câu hỏi lâm sàng và chỉ định của bác sĩ.

Có cần ngừng thuốc trước MWT không?

Đây là một trong những vấn đề người bệnh cần đặc biệt lưu ý.

Không nên tự ý ngừng bất kỳ loại thuốc nào chỉ vì sắp thực hiện MWT.

Một số thuốc có thể làm tăng hoặc giảm mức độ tỉnh táo, ảnh hưởng đến khả năng đi vào giấc ngủ và do đó tác động đến kết quả MWT. AASM khuyến nghị phải ghi nhận các thuốc được sử dụng trong vòng 24 giờ trước và trong thời gian thực hiện xét nghiệm, đồng thời ghi nhận những thay đổi thuốc trong khoảng 2 tuần trước đó.

Các nhóm thuốc có thể cần được bác sĩ xem xét bao gồm:

• Thuốc an thần hoặc gây buồn ngủ.
• Một số thuốc chống trầm cảm.
• Thuốc kích thích.
• Một số thuốc chống dị ứng.
• Thuốc điều trị rối loạn giấc ngủ.
• Thuốc có tác động lên hệ thần kinh trung ương.

Bác sĩ có thể quyết định duy trì hoặc điều chỉnh một số thuốc tùy theo mục đích của MWT.

Ví dụ, nếu mục tiêu là đánh giá khả năng duy trì tỉnh táo khi người bệnh đang được điều trị, việc duy trì thuốc theo phác đồ có thể là cần thiết. Ngược lại, nếu cần đánh giá trạng thái không bị ảnh hưởng bởi một loại thuốc nhất định, bác sĩ có thể đưa ra kế hoạch điều chỉnh riêng.

Vì vậy, người bệnh nên cung cấp danh sách đầy đủ thuốc đang sử dụng và không tự ý thay đổi thuốc trước MWT.

Có được uống cà phê trước MWT không?

Caffeine là một yếu tố đặc biệt cần trao đổi với bác sĩ hoặc phòng xét nghiệm.

Caffeine có tác dụng kích thích hệ thần kinh trung ương và có thể ảnh hưởng đến mức độ tỉnh táo. Nếu người bệnh uống lượng caffeine lớn bất thường trước MWT, khả năng duy trì tỉnh táo có thể được cải thiện và kết quả có thể khác so với trạng thái thông thường.

Ngược lại, nếu một người thường xuyên uống caffeine nhưng đột ngột ngừng hoàn toàn, triệu chứng cai caffeine như đau đầu, mệt mỏi hoặc buồn ngủ có thể xuất hiện và ảnh hưởng đến kết quả.

Vì vậy, vấn đề caffeine cần được xử lý theo kế hoạch do bác sĩ hoặc phòng xét nghiệm đưa ra thay vì tự quyết định.

Các nguồn caffeine phổ biến gồm:

• Cà phê.
• Trà.
• Nước tăng lực.
• Một số loại nước ngọt.
• Chocolate.
• Một số thuốc hoặc sản phẩm có chứa caffeine.

Nếu cơ sở thực hiện MWT có hướng dẫn riêng về caffeine, người bệnh nên tuân thủ đúng hướng dẫn đó.

Có được uống rượu bia trước MWT không?

Thông thường, người bệnh nên tránh rượu bia trước khi thực hiện MWT, trừ khi bác sĩ có chỉ định khác.

Rượu có thể ảnh hưởng đến cấu trúc và chất lượng giấc ngủ, đồng thời có thể tác động đến mức độ buồn ngủ và tỉnh táo vào ngày hôm sau.

Vì mục tiêu của MWT là đánh giá khả năng duy trì tỉnh táo trong một điều kiện được kiểm soát, việc sử dụng rượu trước xét nghiệm có thể trở thành một yếu tố gây nhiễu.

Người bệnh cũng không nên sử dụng các chất gây ngủ hoặc chất kích thích không được bác sĩ biết đến.

Nicotine có ảnh hưởng đến MWT không?

Nicotine cũng có thể ảnh hưởng đến trạng thái tỉnh táo. Theo hướng dẫn AASM, các hoạt động kích thích như sử dụng nicotine và thiết bị điện tử nên được dừng ít nhất 30 phút trước mỗi lần thử duy trì tỉnh táo.

Do đó, người hút thuốc hoặc sử dụng các sản phẩm chứa nicotine cần thông báo cho nhân viên y tế.

Không nên tự ý hút thuốc ngay trước phiên MWT với mục đích chống buồn ngủ.

Ngày thực hiện MWT nên ăn uống như thế nào?

Ăn sáng nhẹ

AASM khuyến nghị một bữa sáng nhẹ ít nhất 1 giờ trước lần thử đầu tiên. Sau lần thử thứ hai, một bữa trưa nhẹ có thể được sử dụng theo quy trình xét nghiệm.

Người bệnh không nhất thiết phải nhịn đói để làm MWT.

Tuy nhiên, một bữa ăn quá nhiều hoặc quá nặng có thể khiến người bệnh cảm thấy buồn ngủ, khó chịu hoặc đầy bụng trong quá trình kiểm tra.

Không nên thử nghiệm chế độ ăn mới

Ngày làm MWT không phải thời điểm thích hợp để thử chế độ ăn kiêng mới, nhịn ăn kéo dài hoặc tiêu thụ một lượng lớn đường/caffeine nhằm thay đổi mức độ tỉnh táo.

Mục tiêu là tạo ra điều kiện sinh lý tương đối ổn định và gần với trạng thái thông thường.

Có được dùng điện thoại trong ngày làm MWT không?

Thiết bị điện tử có thể tạo ra kích thích khiến người bệnh tỉnh táo hơn. Vì vậy, trong quá trình thực hiện MWT, người bệnh sẽ không được sử dụng điện thoại hoặc các thiết bị kích thích khác trong các phiên thử.

Hướng dẫn AASM khuyến nghị ngừng sử dụng điện thoại và các thiết bị điện tử ít nhất 30 phút trước mỗi phiên thử.

Ngoài ra, người bệnh cũng nên tránh:

• Xem video.
• Chơi game.
• Làm việc trên máy tính.
• Đọc nội dung quá kích thích.
• Nói chuyện kéo dài.
• Các hoạt động thể chất mạnh.

Giữa các phiên MWT, người bệnh thường được yêu cầu không ngủ để tránh ảnh hưởng đến kết quả của những phiên tiếp theo.

Có được tập thể dục trước MWT không?

Không nên thực hiện các hoạt động thể lực mạnh ngay trước hoặc trong ngày kiểm tra nếu chúng làm thay đổi đáng kể trạng thái tỉnh táo.

Hướng dẫn AASM cũng khuyến nghị tránh hoạt động thể chất mạnh và phơi nhiễm kéo dài với ánh sáng mặt trời hoặc ánh sáng nhân tạo mạnh trong ngày thực hiện MWT.

Điều này nhằm hạn chế các yếu tố kích thích làm tăng mức độ tỉnh táo một cách không tự nhiên.

Cần chuẩn bị trang phục gì?

Người bệnh nên mặc trang phục thoải mái, không quá chật và phù hợp để ngồi hoặc tựa trong thời gian dài.

Một số gợi ý gồm:

• Quần áo rộng và thoải mái.
• Giày dép dễ tháo.
• Mang theo áo khoác mỏng nếu dễ lạnh.
• Hạn chế trang phục gây khó chịu khi phải ngồi lâu.

Mặc dù MWT không yêu cầu người bệnh phải ngủ như trong PSG, người bệnh vẫn cần duy trì tư thế thoải mái trong các phiên thử.

Quy trình MWT diễn ra như thế nào?

Theo hướng dẫn AASM dành cho người trưởng thành, MWT thường gồm 4 phiên thử, mỗi phiên tối đa 40 phút. Phiên đầu tiên bắt đầu khoảng 1,5–3 giờ sau khi kết thúc giấc ngủ đêm trước; các phiên tiếp theo thường cách nhau khoảng 2 giờ tính từ thời điểm bắt đầu phiên trước.

Trước mỗi phiên, người bệnh được tạo điều kiện để đi vệ sinh và giải quyết các nhu cầu về sự thoải mái.

Sau đó:

1. Người bệnh ngồi trên giường hoặc ghế tựa.
2. Phòng được giữ yên tĩnh và ánh sáng rất thấp.
3. Nhân viên kỹ thuật tiến hành kiểm tra tín hiệu.
4. Người bệnh được hướng dẫn ngồi yên và cố gắng duy trì tỉnh táo.
5. Phiên thử bắt đầu.
6. Nếu xuất hiện giấc ngủ theo tiêu chí quy định, phiên thử kết thúc.
7. Nếu không ngủ, phiên thử kết thúc sau 40 phút.

Một phiên MWT sẽ kết thúc khi xuất hiện 3 epoch liên tiếp của giai đoạn ngủ N1 hoặc 1 epoch của bất kỳ giai đoạn ngủ nào khác, hoặc khi đạt 40 phút mà chưa xuất hiện giấc ngủ.

Trong MWT có được cố gắng chống buồn ngủ không?

Có, nhưng phải theo đúng hướng dẫn.

Mục tiêu của MWT là đánh giá khả năng duy trì tỉnh táo, vì vậy người bệnh được yêu cầu cố gắng tỉnh táo. Tuy nhiên, không nên sử dụng những biện pháp kích thích bất thường như tự đánh vào người, hát, vận động liên tục hoặc các hành động khác để cố tình chống lại cơn buồn ngủ.

Người bệnh thường được yêu cầu ngồi yên, nhìn thẳng về phía trước và không nhìn trực tiếp vào nguồn sáng.

Điều này giúp quá trình MWT được chuẩn hóa và kết quả có giá trị hơn.

Những sai lầm thường gặp khi chuẩn bị MWT

Ngủ quá ít trước ngày kiểm tra

Đây là một trong những sai lầm quan trọng nhất. Thiếu ngủ có thể làm tăng xu hướng buồn ngủ và khiến kết quả MWT không phản ánh khả năng duy trì tỉnh táo thông thường.

Tự ý ngừng thuốc

Ngừng thuốc đột ngột có thể gây tác dụng phụ hoặc làm thay đổi đáng kể trạng thái tỉnh táo. Người bệnh chỉ nên thay đổi thuốc khi có hướng dẫn của bác sĩ.

Uống quá nhiều caffeine

Caffeine có thể làm thay đổi mức độ tỉnh táo và ảnh hưởng đến kết quả. Không nên dùng caffeine như một “công cụ” để cố gắng đạt kết quả tốt hơn trong MWT.

Ngủ trưa trước khi làm xét nghiệm

Một giấc ngủ ngoài kế hoạch có thể ảnh hưởng đến mức độ buồn ngủ trong các phiên MWT. Nếu cần ngủ hoặc nghỉ trước xét nghiệm, hãy hỏi nhân viên y tế.

Sử dụng điện thoại ngay trước phiên thử

Điện thoại, trò chơi, video hoặc các hoạt động kích thích có thể làm tăng sự tỉnh táo. Vì vậy, nên tuân thủ khoảng thời gian không sử dụng thiết bị trước mỗi phiên.

Kết quả MWT được đánh giá như thế nào?

Chỉ số quan trọng của MWT là sleep latency – thời gian từ khi bắt đầu phiên thử đến khi xuất hiện giấc ngủ.

Kết quả của bốn phiên được sử dụng để tính thời gian ngủ trung bình. Nếu người bệnh không ngủ trong một phiên 40 phút, giá trị 40 phút được sử dụng cho phiên đó khi tính trung bình.

Tuy nhiên, không nên tự đánh giá kết quả MWT chỉ dựa trên một con số.

AASM lưu ý rằng chưa có một ngưỡng bất thường duy nhất có thể áp dụng cho mọi người và mọi hoàn cảnh. Kết quả cần được diễn giải dựa trên mục tiêu lâm sàng, bệnh sử, tình trạng điều trị và các dữ liệu liên quan khác.

Một nghiên cứu được AASM sử dụng trong quá trình xây dựng khuyến cáo ghi nhận thời gian ngủ trung bình ở nhóm người khỏe mạnh trong các nghiên cứu MWT 40 phút ở mức tương đối cao, nhưng việc diễn giải kết quả vẫn cần đặt trong bối cảnh lâm sàng cụ thể.

MWT có thể được sử dụng trong những trường hợp nào?

MWT có thể được bác sĩ chỉ định khi cần đánh giá khách quan khả năng duy trì tỉnh táo.

Một số tình huống có thể bao gồm:

• Đánh giá mức độ tỉnh táo ở người có buồn ngủ ban ngày.
• Đánh giá đáp ứng với điều trị rối loạn giấc ngủ.
• Hỗ trợ đánh giá khả năng duy trì tỉnh táo trong các công việc yêu cầu mức độ cảnh giác cao.
• Theo dõi thay đổi về tỉnh táo trước và sau điều trị.
• Đánh giá khách quan trong một số trường hợp liên quan đến an toàn nghề nghiệp hoặc an toàn khi lái xe.

AASM nhấn mạnh rằng MWT có giá trị nhất khi được thực hiện trong bối cảnh người bệnh đang có lịch ngủ-thức phù hợp và các rối loạn giấc ngủ đã được điều trị ổn định khi mục tiêu xét nghiệm là đánh giá hiệu quả điều trị.

Checklist chuẩn bị MWT cho người bệnh

Trước ngày thực hiện MWT, người bệnh có thể sử dụng checklist sau:

• Duy trì lịch ngủ-thức ổn định.
• Đảm bảo ngủ đủ theo nhu cầu thông thường.
• Ghi nhật ký giấc ngủ nếu bác sĩ yêu cầu.
• Thông báo đầy đủ các thuốc đang sử dụng.
• Không tự ý ngừng hoặc thay đổi thuốc.
• Trao đổi với bác sĩ về caffeine.
• Tránh rượu bia theo hướng dẫn của cơ sở xét nghiệm.
• Thông báo việc sử dụng nicotine.
• Hạn chế các hoạt động làm thay đổi đáng kể mức độ tỉnh táo.
• Ăn nhẹ trước phiên đầu tiên theo hướng dẫn.
• Mặc trang phục thoải mái.
• Mang theo kính, thuốc đang dùng hoặc vật dụng cá nhân cần thiết.
• Tuân thủ hướng dẫn của kỹ thuật viên trong từng phiên MWT.

Khi nào nên hoãn MWT?

Nếu đêm trước người bệnh ngủ quá ít, bị mất ngủ nghiêm trọng, đang mắc bệnh cấp tính hoặc cảm thấy mức độ tỉnh táo bất thường so với thường ngày, cần thông báo cho cơ sở thực hiện MWT.

Theo khuyến cáo AASM, nếu người bệnh báo cáo giấc ngủ không đạt yêu cầu vào đêm trước hoặc mức độ tỉnh táo trong ngày kiểm tra không phù hợp, bác sĩ nên cân nhắc không thực hiện xét nghiệm trong ngày đó và có thể sắp xếp lại lịch. Trong một số trường hợp, bác sĩ có thể cân nhắc thực hiện PSG trước khi tiến hành lại MWT.

Điều này đặc biệt quan trọng vì một kết quả MWT bị ảnh hưởng bởi thiếu ngủ hoặc các yếu tố gây nhiễu có thể dẫn đến cách diễn giải không chính xác.

MWT và MSLT có giống nhau không?

MWT và MSLT đều là các xét nghiệm khách quan trong y học giấc ngủ nhưng đánh giá hai khía cạnh khác nhau.

MSLT chủ yếu đánh giá xu hướng buồn ngủ và khả năng đi vào giấc ngủ trong điều kiện thuận lợi cho việc ngủ. Trong khi đó, MWT đánh giá khả năng chống lại xu hướng ngủ và duy trì trạng thái thức trong điều kiện buồn ngủ.

Có thể hiểu đơn giản:

• MSLT: “Bạn có dễ ngủ không?”
• MWT: “Bạn có thể duy trì tỉnh táo được bao lâu?”

Vì mục tiêu khác nhau, bác sĩ sẽ lựa chọn xét nghiệm dựa trên câu hỏi lâm sàng cụ thể.

FAQ – Các câu hỏi thường gặp về MWT

1. MWT có đau không?

Không. MWT là một xét nghiệm không xâm lấn. Người bệnh được gắn các cảm biến cần thiết để ghi nhận hoạt động điện não, chuyển động mắt, hoạt động cơ và một số tín hiệu sinh lý khác.

2. Tôi có cần ngủ tại phòng khám trước khi làm MWT không?

Không phải mọi trường hợp đều cần ngủ tại phòng khám. Theo hướng dẫn dành cho người trưởng thành, phiên đầu tiên của MWT thường được lên lịch sau khi kết thúc giấc ngủ đêm tại nhà.

Tuy nhiên, bác sĩ có thể chỉ định PSG đêm trước trong những trường hợp cần thiết.

3. Tôi có được uống cà phê trước MWT không?

Không nên tự quyết định. Caffeine có thể ảnh hưởng đến mức độ tỉnh táo. Hãy tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ hoặc phòng xét nghiệm về việc sử dụng caffeine trước MWT.

4. Tôi có cần ngừng thuốc trước MWT không?

Không tự ý ngừng thuốc. Bác sĩ sẽ quyết định có cần điều chỉnh thuốc hay không dựa trên mục tiêu xét nghiệm.

5. Tôi có thể dùng điện thoại trong thời gian làm MWT không?

Trong các phiên thử, người bệnh không được sử dụng điện thoại. AASM khuyến nghị ngừng các hoạt động kích thích như sử dụng thiết bị điện tử ít nhất 30 phút trước mỗi phiên.

6. MWT kéo dài bao lâu?

Theo protocol AASM dành cho người trưởng thành, MWT thường gồm 4 phiên, mỗi phiên tối đa 40 phút. Tổng thời gian thực tế có thể kéo dài vài giờ do có khoảng nghỉ giữa các phiên.

7. Tôi có được ngủ giữa các phiên MWT không?

Thông thường không. Người bệnh được yêu cầu không ngủ giữa các phiên để tránh ảnh hưởng đến kết quả của những phiên tiếp theo.

8. Kết quả MWT thấp có nghĩa là tôi chắc chắn mắc bệnh giấc ngủ không?

Không. Kết quả MWT cần được bác sĩ chuyên khoa giấc ngủ diễn giải cùng bệnh sử, lịch ngủ, thuốc, tình trạng điều trị và các xét nghiệm liên quan. Không nên dùng một chỉ số đơn độc để tự chẩn đoán.

9. Tôi có cần mang theo gì khi làm MWT?

Nên mang giấy tờ cần thiết, danh sách thuốc đang sử dụng và những vật dụng cá nhân cần thiết. Trang phục nên thoải mái vì người bệnh phải ngồi hoặc tựa trong thời gian tương đối dài.

10. Chuẩn bị tốt có làm MWT chính xác hơn không?

Có. Việc duy trì lịch ngủ ổn định, đảm bảo ngủ đủ, kiểm soát các yếu tố như thuốc và chất kích thích, đồng thời tuân thủ đúng protocol giúp giảm các yếu tố gây nhiễu và làm cho kết quả MWT có giá trị lâm sàng hơn. AASM đặc biệt nhấn mạnh vai trò của việc chuẩn bị giấc ngủ, thuốc, chất sử dụng và điều kiện kiểm tra trong protocol hiện hành.

Kết luận

MWT là một công cụ khách quan giúp đánh giá khả năng duy trì sự tỉnh táo và có thể đóng vai trò quan trọng trong đánh giá tình trạng buồn ngủ ban ngày cũng như hiệu quả điều trị một số rối loạn giấc ngủ. Tuy nhiên, chất lượng của kết quả phụ thuộc đáng kể vào sự chuẩn bị trước xét nghiệm.

Điều quan trọng nhất trước MWT là duy trì lịch ngủ ổn định, đảm bảo ngủ đủ, không tự ý thay đổi thuốc, trao đổi với bác sĩ về caffeine và nicotine, hạn chế rượu bia và các yếu tố kích thích, đồng thời tuân thủ đầy đủ hướng dẫn của phòng xét nghiệm.

Nếu người bệnh ngủ không đủ hoặc có những yếu tố bất thường trước ngày MWT, hãy thông báo cho bác sĩ thay vì cố gắng hoàn thành xét nghiệm bằng mọi giá. Một xét nghiệm được thực hiện trong điều kiện phù hợp sẽ giúp bác sĩ có dữ liệu đáng tin cậy hơn để đánh giá khả năng duy trì tỉnh táo và đưa ra quyết định điều trị phù hợp.

Tài liệu tham khảo

1. Krahn LE, Arand DL, Avidan AY, et al. Recommended protocols for the Multiple Sleep Latency Test and the Maintenance of Wakefulness Test in adults: guidance from the American Academy of Sleep Medicine. Journal of Clinical Sleep Medicine. 2021;17(12):2489–2498.
2. Littner MR, Kushida C, Wise M, et al. Practice parameters for clinical use of the multiple sleep latency test and the maintenance of wakefulness test. Sleep. 2005;28(1):113–121. DOI: 10.1093/sleep/28.1.113.
3. American Academy of Sleep Medicine. Practice Parameters for Clinical Use of the Multiple Sleep Latency Test and the Maintenance of Wakefulness Test.
4. American Academy of Sleep Medicine. Updated protocols available for evaluation of daytime sleepiness and alertness.
5. American Academy of Sleep Medicine. Recommended protocols for the Multiple Sleep Latency Test and Maintenance of Wakefulness Test in adults. Journal of Clinical Sleep Medicine.
6. American Academy of Sleep Medicine. Practice Guidelines. Các hướng dẫn thực hành lâm sàng và tài liệu hướng dẫn của AASM về chẩn đoán và điều trị rối loạn giấc ngủ.
7. Arand DL, Bonnet MH, Hurwitz TD, et al. Các nghiên cứu về chuẩn hóa và giá trị tham chiếu của Maintenance of Wakefulness Test.

Lưu ý: Protocol và hướng dẫn thực hiện MWT có thể được điều chỉnh tùy tình trạng người bệnh, mục tiêu lâm sàng và quy trình của từng trung tâm. Người bệnh nên ưu tiên hướng dẫn trực tiếp của bác sĩ chuyên khoa giấc ngủ và kỹ thuật viên tại nơi thực hiện xét nghiệm.